logo
logo
logo

نمایش خلاق

 

در اکثر بازی های کودکانه، موضوع ایفای نقش مشهود است، زیرا کودکان ذاتا استعداد نمایش دارند. در نمایش خلاق ایفای نقش با آنچه در تئاتر کودک انجام می شود تفاوت دارد زیرا در نمایش خلاق چگونگی ایفای نقش برای کودک تعیین یا تعریف نمی شود. نمایش خلاق فعالیتی آزاد و سازمان نیافته نیست، بلکه نیاز به رهبری و سازماندهی محتوایی دارد.

بهترین تعریف برای نمایش خلاق:

«بازآفرینی مفاهیم و رویدادها توسط نقش آفرینی است» یعنی روندی علمی و عملی در کار با کودک که طی آن مربی مفاهیم را از طرق مختلف آموزش می دهد و کودکان به وسیله آن می آموزند که چگونه تفکر تخیلی و بیان خلاق داشته باشند. باید در نظرداشت که در نمایش خلاق، هدف ارائه یک فعالیت هنری، تربیت بازیگر و رعایت قواعد تخصصی نمایشی نیست، بلکه نمایش خلاق فرآیندی است که مسیر رسیدن به نتیجه را مهم تر از اصل نتیجه مطرح می سازد.

معیارهای نمایش خلاق

۱. نداشتن نمایش نامه یا متن از قبل تهیه شده

۲. اتکا به بداهه پردازی

۳. تناسب با ویژگی ها، نیازها و علائق سنی کودکان

۴. وجود آزادی عمل نسبی برای کودکان در بازآفرینی نقش ها

۵. توانایی برانگیختن عنصر تخیل درکودکان

۶. پرورش و تقویت خلاقیت

۷. مشارکت کودکان (در تمامی مراحل هیچ کودکی نباید منفعل یا جدا از نمایش و مسیر آن باشد.)

نقش مربی به عنوان راهنما و هدایت گر در طول نمایش خلاق:

۱. مفاهیم آموزشی نباید به طور مستقیم بیان شوند.

۲. تمرین ها باید ازفردی به جمعی هدایت گردند مثلا ً اگر قرار است کودکان نقش قطرات باران را بازآفرینی کنند، ابتدا باید از هر کودک خواسته شود یک قطره آب بشود و حالت های آن را نمایش دهد.

۳. بهتر است تمرین ها از بی کلام به با کلام هدایت شوند. یعنی اول به شکل پانتومیم و سپس تقلید یا اجرای صدا.

۴. مدت زمان نمایش خلاق بین ۱۵ تا حدا کثر ۳۰ دقیقه است.

۵. موضوع نمایش خلاق بر اساس مفاهیم واحد یادگیری می باشد.

۶. از کلمات یا عبارات دستوری باید پرهیز شود. به جای آن از علائم و نمادها استفاده گردد تا بتوان بار دیگر نظم و سکوت را به کلاس بازگرداند. مثلا ً سوت زدن، بالا بردن یک تکه پارچه، گفتن کلمه ای چون «هوپ» که به مفهوم پایان نمایش است.

خرده نمایش ها

خرده نمایش ها، موقعیت های ساده ای هستند که توسط مربی خلق میشود و طی آن کودکان بازآفرینی نقش را تجربه می کنند. موضوع خرده نمایش ها را می توان از زندگی روزمره و وقایع عادی پیرامون کودکان الهام گرفت تا ملموس تر و قابل قبول تر باشد.

مثلا مربی از کودک می خواهد با بادکنک تخیلی خود بازی کند. در حین ایفای نقش، گفته های مربی، بازیگران خردسال را هدایت می کند. مثلا مربی می گوید: چه قدر بادکنک بالا رفته… آخ نخش پاره شد… آیا چشمت را نور نمی زند؟ نخ بادکنک به ی شاخه های درختان گیر کرده …

در واقع مربی با گفتار خود، نه به شکل پاسخ و راه حل مسئله، بلکه به صورت طرح مسئله، کودکان را در موقعیت های مجازی و تخیلی قرار می دهد، تا آن ها از طریق ایفای نقش راه حل ها را بیابند.

نمونه هایی از خرده نمایش ها:

۱. دیدنی: دیدن مناظر زیبا، خوراکی های خوشمزه، تماشای پروانه ها، طوفان، آتش، نورخورشید، جستجو کردن، به دنبال چیزی رفتن.

۲. چشیدنی: نمایش مزه ها، خوردن گوجه سبز ترش، دارو ی تلخ، غذایی که دوست دارید، غذای خیلی شور، آش داغ، بستنی، یخ در زمستان.

۳. بوییدنی: بوئیدن گل، خاک باران خورده، بوی سوختگی، بوی نفت یا گاز و …

۴. لمس کردنی: شیئ داغ، سنگ زبر و سخت، پر پرنده، موهای گربه، خار کاکتوس.

۵. شنیدنی: زنگ ساعت درخواب، صدای دلنشین، صدای گوشخراش، صدای آهسته.

۶. مشاغل مختلف.

۷. حالات و احساسات مختلف: خنده، گریه، ترس، خجالت، ناراحتی، عصبانیت، تعجب.

۸. تقلید از حیوانات.

۹. تجسم بخشیدن به موقعیت های تخیلی مثل راه رفتن در فضا، راه رفتن رو ی زمین پر ِگل و لای، راه رفتن روی زمین پوشیده شده با چسب که پا روی آن می چسبد.

پیش زمینه اجرای فعالیت نمایش خلاق

برای انجام فعالیت نمایش خلاق نیاز به مقدمه و پیش زمینه ای است که طی آن کودک مفاهیم، دانسته هاو دریافت های کلامی را برای ایفای نقش کشف نماید. این مرحله به عهده مربی است که با راهکارهای زیر، این پیش زمینه را آماده سازد.

۱. قصه گویی

الف. قصه های عامیانه شفاهی

ب. قصه های مکتوب

ج. قصه های ساخته شده توسط مربی

د. قصه هایی که مربی همراه با کودکان خلق می کند.

این قصه ها باید:

1. مناسب گروه سنی باشد.

۲. با موضوع فعالیت مرتبط باشد.

۳. نسبتًا کوتاه باشد.

۴. دارای جنبه تبدیل به نقش آفرینی باشد. یعنی مطالب و بخشهای آن به طوری باشد که کودک بتواند از طریق بازآفرینی آنها را تجسم بخشد. مثلا ً داشتن شخصیت های حیوان، مشاغل، رویدادهای طبیعی مثل باد و طوفان. قصه های بومی و منطقه ای که کودکان با موضوع و شخصیت های آن ها آشنا باشند در هر منطقه از اهمیت بیشتری برخوردارند.

۲. شعرخوانی: اشعار مرتبط با موضوع فعالیت و شعرهایی که نماهای تصویری مناسبی برای تبدیل شدن به نمایش خلاق دارند مثل دویدم و دویدم / سر کوهی رسیدم… یکی بود یکی نبود / زیر گنبد کبود.

۳. خاطرات: خاطره ی خرید عید، مراسم نذری، سفر و …

۴. قصه ساز ی با کمک کودکان: قصه های ناتمامی که مربی آغاز کرده و سپس آن را قطع می کند تا کودکان به میل خود و به شکل گروهی ادامه مسیر قصه را کامل کنند. مثلا ً :یکروز دختری داشت با عروسک هاش بازی می کرد که یکدفعه….

در حین ایفای نقش کودکان، مربی مسیر قصه را هدایت می کند که با کلماتی مثل: چرا؟ … بعد چی شد؟ کی بود و … همراه است تا قصه منحرف نشود و به نتیجه مورد نظر برسد.

ادامه دارد

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن